Kültür Sanat

Maryam Şahinyan’ın objektifinden; gacılar, seviciler, geyler

Pazartesi, 20 Mart 2017

Haftanın ilk günü yorgunluğunu akşam güneşiyle yavaş yavaş hissettiğimiz ve pazartesi sendromunu geride bırakmaya hazırlandığımız şu saatlerde eski fotoğrafları kurcalamak iyi gelebilir diye düşündük… Ve sizler için Tayfun Serttaş’ın 2011 yılında derlediği ve Aras Yayıncılığın bastığı “Foto Galatasaray” albümünden birkaç fotoğraf seçtik.

Sanatçı, yazar ve araştırmacı Tayfun Serttaş’ın bizlerle tanıştırdığı Maryam Şahinbay fotoğrafları, 2011 yılında Salt Galata’da sergilenmişti. O serginin ardından düzenlenen “Foto Galatasaray” albümü ile Serttaş, bize bir dönemin İstanbul’unu Maryam Şahinbay’ın bakışıyla sunuyor.

Maryam Şahinyan arşivinin uzun bir hikâyesi var aslında. Foto Galatasaray’ın yakınındaki sokakta çöpe atılmayı beklerken Yervant Tomasyan tarafından kurtarılıyor. Kurtarılan albüm çeyrek asır sonra Araştırmacı Tayfun Serttaş’a ulaşıyor…

Maryam Şahinyan, 1911 yılında Sivas’ta doğmuş. Henüz küçük bir çocukken tanıklık ettiği 1915’in ardından ailesi ile birlikte İstanbul’a göç etmiş. Maryam Şahinyan okulu bıraktıktan sonra, İstanbul’da fotoğrafçı olan babasının yanında çalışıyor ve 1937 yılından itibaren fotoğraf stüdyosundan elde ettiği gelirle ailesini geçindiriyor.

1996 yılında hayatını kaybeden Maryam Şahinyan’ın bu stüdyoda çekmiş olduğu fotoğraflar hem kentin belleğini, hem bir dönemi hem de bu tarihsel kesiti Şahinbay’ın görmeyi tercih ettiği biçimle bizlere gösteriyor.

Aras Yayıncılık’ın basmış olduğu bu albüm-kitap; Tayfun Serttaş, Vasıf Kortun ve Karin Karakaşlı’nın ön yazılarıyla yayınlandı.

Sizler için, kitabın “Toplumsal Cinsiyet” bölümünden fotoğraflar seçtik. Bu bölüm için hazırlanan metin, Foto Galatasaray arşivinin, “eril-dişil” karşıtlığına dair var olan görüşlere eleştirel bir boyut geliştirmek isteyenler için olağanüstü bir veri tabanı sunduğunu ifade ediyor.

Uzatmadan sizleri, Maryam’ın objektifinden; 40’lı, 50’li, 60’lı yılların, transları, geyleri ve kadın kadına aşıklarıyla baş başa bırakalım…