İnsan Hakları / Mülteci

Denizli’de LGBTİ mültecilerle cinsiyet geçiş süreci atölyesi

28 Mayıs 2017

Kaos GL’nin Denizli’deki LGBTİ mültecilerle yaptığı atölyeler dizisi, “Cinsiyet Geçiş Süreci” oturumuyla sonlandı. Deniz Şapka ve Fidan Şenova geçiş sürecinin hukuki ve tıbbi arka planını aktardı.

İnsan Hakları Programı kapsamında 2007 yılından beri mülteci hakları çalışması yürüten Kaos GL Derneği, Denizli’deki İranlı LGBTİ mülteciler ile yasal haklar ve yükümlülükler, cinsel sağlık ve trans geçiş süreci üzerine iki günlük bir eğitim programında bir araya geldi.

Derneğin, Birleşmiş Milletler Mülteci Yüksek Komiserliği (BMMYK) ile birlikte yürüttüğü “Türkiye'deki LGBTİ Mültecilerin İnsan Haklarını Geliştirmek” projesi kapsamında yapılan etkinlik “Cinsiyet Geçiş Süreci” oturumuyla sonlandı. LGBTİ aktivisti Deniz Şapka ve Stajyer Doktor Fidan Şenova’nın Türkçe yaptıkları sunumları Mahbubeh Muqadam Farsça’ya çevirdi.

Hukuki süreç: Kanun ne diyor?

Şapka, cinsiyet geçiş sürecini düzenleyen Medeni Kanun’un 40. maddesini hatırlatarak; “Cinsiyet geçiş sürecine girebilmek için yasal olarak birtakım şartlar var. Kanuna göre 18 yaş üstü olmak, evli olmamak, üreme yeteneğinden sürekli bir biçimde yoksun olma ile transseksüel yapı ve ruh sağlığında olma şartı aranıyor” dedi.

Şapka, Medeni Kanunun ilgili maddesinin sorunlu olduğunu vurgulayarak maddede yer alan şartları şöyle eleştirdi:

“18 yaş sınırı, kişiyi bu süreçten caydırmayı hedefliyor. Gerçekçiliği ve bilimselliği yok. Transeksüel yapıda olduğuna dair ruh sağlığı raporu alınması sürecinde de sorunlar yaşanıyor. Cinsiyet geçiş sürecine girebilmemiz için bu belgeyi almamız gerekiyor. Transeksüel yapıda olup olmadığımızda transfobik doktorlar karar verebiliyor. LGBTİ alanında hiçbir bilgisi olmayan bir doktorun karar vermesi sorunlu.”

Dava nasıl açılır?

Cinsiyet geçiş sürecinde hukuki adımlardan en önemli ikisinin “cinsiyet değiştirme dilekçesi” ve “isim değiştirme dilekçesi” olduğunu belirten Şapka sözlerine şöyle devam etti:

“İki dilekçe ayrı ayrı ya da hem cinsiyet hem de isim değişikliği davası birlikte olacak şekilde dava dilekçesi hazırlanır. Kişiler yaşam koşullarına göre soyadını değiştirmek de isteyebiliyor. Bunun yanında mesleği ya da aile baskısından dolayı kütüğünün değişmesi için talepte bulunanlar da var. Dava dilekçesi hazırlandıktan sonra 2 nüsha alınır. Bir adet kimlik fotokopisi ve var ise tıbbi süreç içerisinde kişiye verilen raporlar veya kararlarla birlikte kişi ikamet ettiği yerin adliye binası içerisinde yer alan ‘Tevzi Bürosuna’ giderek dava açma talebinde bulunur.”

“Hormon kullanımı doktor gözetiminde olmalı”

Geçiş sürecinde hastanelerin psikiyatri bölümleri dışında jinekoloji, endokrin, genetik, üroloji ve plastik cerrahi bölümlerine gidilmesi gerektiğini hatırlatan Şapka, “Kişi bütün tahlillerini ve genel işlemlerini yaptırdıktan sonra belirli bir süre psikiyatrik sürece devam eder. Ve ortalama 6 ay ile 1 yıl arasında, hastanelerde kurul varsa kurul kararı ile yoksa doktorun izni ile hormona başlayabilir. Hormon kullanımının doktor gözetiminde olması çok önemli” dedi.

Şapka sunumunun devamında farklı ameliyat yöntemleri ve hormon kullanımı sırasında dikkat edilmesi gerekenler hakkında bilgi verdi.

Hormon replasman terapisi

Şapka’nın ardından Şenova, “hormon replasman” teorisi hakkında bilgi verdi. Trans erkek ve kadınlarda yumurtalık ve testisler alındığı için hormon seviyelerinin düştüğünü hatırlatan Şenova, “Hormon replasman terapisinin olmaması durumunda bedenin bütünü açısından sıkıntılı bir durum oluşuyor” şeklinde konuştu.

Mammoplasti ve mastektomi ameliyatlarına; kozmetik cerrahi operasyonlarına ilişkin bilgi veren Şenova atölyenin devamında katılımcıların sorularını yanıtladı.

İlgili haberler:

“LGBTİ dayanışması sınırları yıkacak!”

Denizli’de LGBTİ mültecilerle dayanışma maçı

Mülteciler sağlık ve çalışma hakkından nasıl faydalanır?

“İnsan hakları hukuku herkesin özel yaşam hakkını garanti eder”

“Cinsel mitler yerine doğru bilgileri yaygınlaştırmalıyız”